Sau 4 năm làm việc và sinh sống đơn độc, Tsuyoshi Tatebayashi được trở về nhà cùng vợ và hai con gái nhờ đại dịch Covid-19.

Giống hàng trăm nghìn công chức, Tsuyoshi Tatebayashi, kỹ sư IT 44 tuổi làm việc tại Fujitsu, luôn đảm nhận nhiệm vụ đơn độc – gọi là “tanshin funin” – và không nghĩ mình được trở về với gia đình sớm như vậy. Nhưng Covid-19 hoành hành khiến Fujitsu cho nhân công về nhà, trở thành một trong những tập đoàn lớn đầu tiên ở Nhật Bản chấm dứt hình thức làm việc kiểu “tanshin funin”.

“Tanshi funin” được coi là công việc bình thường với công chức Nhật Bản kể từ giai đoạn phục hồi kinh tế sau Thế chiến thứ II và trở thành một trong những bước cực kỳ quan trọng với quá trình thăng tiến trong doanh nghiệp, dù không nhận được sự ủng hộ từ người lao động.

“Tôi thực sự không muốn phải làm việc đơn độc nữa”, Tatebayashi nói sau khi trở về nhà ở tỉnh Fukuoka, cách trụ sở ở Tokyo gần 1.000 km. Anh chỉ là một trong 4.000 người làm việc đơn độc tại Fujitsu.

Nhân viên văn phòng về nhà sau giờ làm việc ở Tokyo hồi tháng 6/2020. Ảnh: Reuters.

Nhân viên văn phòng về nhà sau giờ làm việc ở Tokyo hồi tháng 6/2020. Ảnh: Reuters.

Manabu Morikawa, người quản lý nhân sự của Fujitsu, cho biết, công nghệ bảo đảm hoạt động làm việc từ xa và chấm dứt hình thức “tanshin funin”. “Chúng tôi từng có nhiều cuộc thảo luận về những người phải làm việc xa gia đình, nhưng Covid-19 mới là động lực thúc đẩy thay đổi”, ông nói.

Nhà sản xuất đồ ăn vặt Calbee Inc. cũng bỏ hình thức làm việc đơn độc, chấm dứt phần lớn nhiệm vụ dạng “tanshin funin” từ năm ngoái. Thay đổi này có thể được áp dụng dài hạn ở những công ty lớn, như Mitsubishi Chemical Holdings và Kirin Holdings.

“Có những trường hợp nhân công trở về cùng gia đình”, Russell Roll, phát ngôn viên của Kirin, cho hay và thêm rằng các biện pháp làm việc từ xa trong thời đại dịch sẽ được duy trì lâu dài. Trụ sở mới của Mitsubishi Chemical ở Tokyo sẽ chỉ có số bàn đủ cho 60% nhân viên, số còn lại có thể làm việc tại nhà.

Dù vậy, vẫn cần thêm nhiều tập đoàn lớn đi theo con đường này trước khi hệ thống lao động tại Nhật Bản có thể thay đổi toàn diện và chấm dứt hoàn toàn hình thức làm việc đơn độc.

Các công ty thường luân chuyển nhân lực sau vài năm để đào tạo các quản lý giàu kinh nghiệp, cũng như hạn chế nguy cơ lừa đảo. “Theo luật lao động Nhật Bản, nếu là nhân lực ký hợp đồng vô thời hạn, việc từ chối luân chuyển công tác hoặc đảm nhận nhiệm vụ mới không khác gì hành động bỏ việc. Nó phổ biến đến nỗi mọi người đều coi đó là bình thường”, Rochelle Kopp, người sáng lập công ty tư vấn Japan Intercultural, nói.

Nhiều nhân lực đơn độc là những người đàn ông trung niên, họ chuyển địa điểm làm việc và nơi ở một mình để tránh ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình.

Các nhà nghiên cứu ở Đại học Ritsumeikan ước tính Nhật Bản đang có khoảng một triệu nhân lực đơn độc, dựa theo số liệu thống kê của chính phủ. Bộ Lao động Nhật Bản cho biết mỗi người trung bình được cấp 432 USD/tháng để trả tiền sinh hoạt và về thăm nhà.

Tuy nhiên, hơn hai phần ba trong số 3.131 người được hỏi trong khảo sát của Asahi hồi tháng 2 cho rằng những nhiệm vụ này là không cần thiết. Chỉ có 41 người nói rằng họ hạnh phúc với công việc hiện tại.

Nhân viên văn phòng làm việc tại Tokyo hồi tháng 11/2020. Ảnh: Reuters.

Nhân viên văn phòng làm việc tại Tokyo hồi tháng 11/2020. Ảnh: Reuters.

“Để thăng tiến, bạn phải đảm nhận việc làm một mình, dù nó đồng nghĩa với bỏ lỡ quá trình nuôi dưỡng và chứng kiến con cái lớn lên”, một Youtuber có biệt danh Nishigami nói. Anh đã sống một mình ở Tokyo trong vai trò nhân viên công ty công nghệ, thường xuyên đăng video hướng dẫn cho những công chức lần đầu làm việc một mình.

Trở về nhà

Trong 4 năm làm việc ở Yokohama, Tatebayashi chỉ về thăm gia đình hai tháng một lần, thậm chí còn ít hơn khi Nhật Bản áp các lệnh phong tỏa nhằm đối phó Covid-19. Vào cuối tuần, anh thường làm việc, gặp gỡ đồng nghiệp hoặc chơi game một mình.

Tatebayashi quyết định sống một mình ở Tokyo vì mới mua nhà ở Fukuoka, anh cũng không muốn buộc con gái 6 và 10 tuổi chuyển trường hay rời xa nhà ông bà gần đó.

Chính phủ Nhật Bản thường phớt lờ các nhân lực đơn độc trong những đợt cải cách lao động gần đây, đồng thời tập trung vào hạn chế làm việc quá mức sau những vụ tự tử vì quá tải công việc.

Tatebayashi thừa nhận sẽ mất ít nhất một tháng để cuộc sống gia đình trở lại bình thường ở Fukuoka. “Các con rất vui vì chúng tôi được đoàn tụ, nhưng vợ tôi nói rằng cô ấy khó có thể thoải mái khi tôi ở nhà suốt ngày”, anh cho hay.

Phần lớn nhân lực Fujitsu đều hoan nghênh việc chấm dứt hình thức làm việc đơn độc, nhưng Morikawa cho rằng nó cũng đặt ra vấn đề với những người đã quen với cuộc sống như vậy. “Họ không còn nơi nào để trở về”, ông nói.

Điệp Anh (Theo Reuters)


    Thông tin thêm   

Nhà cái W88 tặng ngay 90.000 VND miễn phí khi đăng ký thành công tài khoản để người chơi có thể tham gia chơi đánh bài ăn tiền, cá độ thể thao, xổ số online, bắn cá,… Thắng sẽ được phép rút toàn bộ tiền mặt về tài khoản ngân hàng cá nhân

Link đăng ký nhận 90.000 VND miễn phí

Link 1   –  Link 2   –  Link 3